Proof of Stake nedir? 

Proof of Stake (PoS), blok zincirineeklenmesi gereken işlemleri doğrulamak için blockchain ağları tarafından kullanılan bir uzlaşı (consensus) mekanizmasıdır. Doğrulama için kullanılan diğer bir önemli uzlaşı mekanizması da Proof of Work'tür. Proof of Stake, Proof of Work (PoW) sisteminin zayıflıklarını gidermek için ortaya çıkan yenilikçi bir mekanizmadır.  

Proof of work mekanizmasının yetersiz kaldığı nokta, ağdaki etkinliğin artmasıyla birlikte PoW sistemlerin ciddi bir kaynak tüketimi gerçekleştirmesi ve buna bağlı olarak kirlilik, atık oluşturması ve hatta bilgisayar dünyasında arz sorunlarına (GPU'lara olan yüksek talep gibi) neden olmasıdır. 

Bunun nedeni, Proof of Work madencilerin ödül kazanmak için bir kriptografik bulmacayı çözmek için rekabet etmesidir. Ağdaki her madenci aynı sorunu eş zamanlı olarak hesaplamak için enerji harcıyor, bu da ciddi bir yoğunluk yaratıyor. Ayrıca, tatmin edici gelirler elde edebilmek adına birçok madenci işlem gücünü birleştirerek madenci havuzlarına katılıyor. Büyük madencilik havuzları, bir kişi veya grubun bir blok zinciri üzerinde kontrol sahibi olma riskini ortaya çıkarıyor 

Mining rig
Bir kripto madenciliği teçhizatı

Proof of Stake Algoritması 

Proof of Stake (Hisse ispatı), iş ispatı (Proof of Work) mekanizmasına alternatif olarak ortaya çıktı. Hisseler, doğrulama ve yeni bloklar oluşturma gibi işlemler sırasında kanıt olarak kullanılır. Bunları yapan kişilere, madenciler yerine doğrulayıcılar (validators) denir. Bir node (düğüm) kurarak doğrulayıcı olmak isteyenler ağa belirli bir sayıda token yatırarak (kilitleyerek) garanti sağlamış olur. 

Proof of stake sistemleri, doğrulama ve yeni bloklar oluşturma görevleri için rastgele validator atar ve şanslı doğrulayıcılar bir ödül kazanır. Bu nedenle, zincirdeki her düğümün (node) aynı anda bir bloğun çözümünü hesaplamak için yarışması yerine, hesaplamayı yalnızca bir düğüm yapar, ancak dürüst olmayan davranışları engellemek için bir “satın alma” depozitosu vardır. Düğüm çözümü bulduğunda, çözüm blok zincirine eklenmeden önce ağdaki diğer düğümler tarafından kontrol edilir ve onaylanır. 

51% Saldırılarını Önleme 

Proof of Work mekanizmasında, büyük madencilik havuzlarının 51%'den fazla bilgi işlem gücü veya hash hızı kontrolüne sahip olması mümkündür. Kötü niyetli birileri bir PoW sisteminde ağın bilgi işlem gücünün 'ni ele geçirmesi durumunda, onaylanması gereken işlemleri tersine çevirebilir, tokenleri iki katına çıkarabilir ve yeni işlemlerin gerçekleşmesini engelleyebilir. 

Proof of Stake söz konusu olduğunda, saldırganın işlemlere müdahale etmeye başlamak için stake havuzunun 51%'den fazlasını kontrol etmesi gerekecektir. Daha sonra, harcama tokenlerini başarılı bir şekilde ikiye katlamak ve bir hard fork yapabilmek için stake havuzunun önemli ölçüde daha büyük bir payına ihtiyaç duyulur. Bu imkansız olmasa da, bir blok zincirinde 51%'den fazla hash gücü elde etmekten çok daha maliyetlidir. En önemlisi, bir PoS sistemindeki saldırganlar, ağa saldırdıklarında çok daha fazlasını kaybederler. Güvenlik ihlalleri genellikle tokenin fiyatının düşmesine neden olur ve büyük bir paya sahip oldukları için saldırıdan ciddi anlamda etkilenen de kendileri olurlar. 

Örnek: VeChain 

Örnek olarak, PoS mekanizması ile çalışan VeChain'de (VET) bir doğrulayıcı düğüm (validator node) olmak için ne gerektiğine bakalım. Basitçe söylemek gerekirse, VeChain ağında iki düğüm sınıflandırması vardır: 

  1. Otorite Düğümler (Authority Nodes) – Bu düğümler işlemleri doğrular, gruplandırır ve blok zincirine ekler. 
  1. Ekonomik Düğümler (Economic Nodes) – Bu düğümler VeChain ekosistemine istikrar sağlamak ve blok zinciri ekonomisi içinde bir güç ve ayrıcalık dağılımı için vardır. 

Bir Otorite Düğümü olmak için önce 25 milyon VET tokene yatırım yapmak, ağı desteklemek için özel donanıma sahip olmak ve VeChain ile KYC'ye başvurmak (ve/veya seçilmek) gerekecektir. Otorite Düğümleri en yüksek ödül oranlarını alır, ancak aynı zamanda ağ yol haritaları, halkla ilişkiler, teknoloji geliştirme vb. konularda kararlar almak için oy kullanır. 

Bir Ekonomik Düğüm olmak için, birinin bir VeChain cüzdanına 1 milyon VET yatırması ve “düğüm” statüsüne yükseltmesi gerekir. Bu kişiler staking ödülleri alır, ancak yönetişim konularında oy kullanamazlar. 

Proof of Stake ile Pasif Gelir 

Bir birey olarak, PoS'un büyük oyuncular veya erken benimseyenler için olduğunu düşünebilirsiniz. ETH 2.0 gibi projeler bir düğüm oluşturmak için önemli meblağlar gerektirse de Huobi'nin ETH 2.0 havuzu gibi stake havuzu hizmetleri, bireylerin çok fazla tokene sahip olmak zorunda kalmadan stake etme avantajlarından yararlanmalarını sağlar. 

Proof of Stake'den kazanç sağlamak göründüğünden çok daha kolay olabilir. Örneğin NEO ile NEO ağındaki işlemler için kullanılan alt coin GAS'ı kazanmaya başlayabilirsiniz. NEO'yu NEON cüzdanhesabınıza yatırarak 3.38% getiri oranıyla GAS üretebilirsiniz. 

NEO ROI
NEO'dan GAZ'a üretim oranı | https://neotogas.com/

GAS günlük olarak üretildiğinden, GAS'ınızı günlük olarak kullanma şansına erişeceksiniz. Ama birçok borsa NEO stake etmeyi destekliyor, sadece NEO'yu borsa cüzdanınız tutarak da stake yapabilirsiniz. Bu, yeni kullanıcıların karmaşık kurulumlara ihtiyaç duymadan token kazanmaya başlamasını sağlar. 

Alternatif olarak; tokenlerinizi kilitleyerek yeni tokenler kazanabileceğiniz Huobi Poolda göz atmayı unutmayın! 


Stake işlemlerine başlatmak mı istiyorsunuz? Huobi Global, ETH 2.0 zincirine staking işleminidestekler! Huobi Earn veya Huobi Poolgöz atarak, kripto paralarınız ile pasif gelir elde etmeye başlayabilirsiniz! 

Huobi'de yeni misiniz? Şimdi üye Ol Kayıt Bonusunuzu almak için! 

tr_TR